Publieke ruimte

De betekenis van publieke ruimte binnen onze maatschappij is doorheen de jaren sterk geëvolueerd.

In eerste instantie was publieke ruimte een plek van ontmoeting, waar mensen samenkomen. Vanuit deze betekenis evolueerde publieke ruimte naar een plek van macht en representatie: de kerken en monumenten die machthebbers oprichtten op pleinen of straten vormden een belangrijke strategie in het behouden van die macht.

In de twintigste eeuw werd een nieuwe betekenis toegekend aan publieke ruimte: deze van transport en verplaatsing. Rijkswegen en snelwegen werden tot in de kern van de historische steden in Vlaanderen getrokken en luchthavens of treinstations veroverden een plaats als de kathedralen en paleizen van de twintigste eeuw.

Tegen deze betekenisverschuiving kwam in de jaren ’80 van de vorige eeuw een sterke protestbeweging die reageerde tegen deze verschuiving en pleitte voor de herwaardering van de publieke ruimte als plek van ontmoeting.

 

Aan het begin van de 21e eeuw blijkt publieke ruimte nog steeds alle drie deze functies en betekenissen te vervullen. Toch wordt duidelijk gezocht naar een nieuw evenwicht, waarbij niet één betekenis overheerst maar publieke ruimte als ontmoetingsplek wel steeds vaker terug op de voorgrond komt.

 

Wij zoeken binnen onze opdrachten actief mee naar dit evenwicht. Daarbij zijn wij van mening dat deze balans sterk afhankelijk is van de context waarbinnen gewerkt wordt. Bij het ontwerp van een nieuwe wijk zal de publieke ruimte als ontmoetingsplek zwaarder doorwegen dan de doorstroming voor het gemotoriseerd verkeer.

Bij een belangrijke verbindingweg dient de transportfunctie gewaarborgd blijven maar kan gezocht naar alternatieve oplossingen om ook de leefbaarheid te waarborgen door bijvoorbeeld bomen aan te planten, kleine pleintjes aan te leggen of ook gewoon door een kwalitatief voet- en fietspad te voorzien.

 

Hoewel publieke ruimte als plaats van representatie niet meer actueel lijkt, onderschat Evolta niet het belang dat openbare besturen hechten aan de realisatie van publieke ruimte als voorbeeld van ‘goed bestuur’. Wij zetten ons dan ook in om een kwalitatief ontwerp te realiseren zonder een te grote belasting te vormen voor de belastingbetaler.

 

Door voor elk project opnieuw te zoeken naar de juiste balans tussen ontmoeting, representatie en transport, werken wij mee aan de rol van publieke ruimte in de 21e eeuw.